Titel onderzoek: Trajectories of grief-related psychopathology: A decade after the MH17 plane disaster
Auteurs: Lieke C.J. Nijborg, Maarten J.J. Kunst, Jos de Keijser, Lonneke I.M. Lenferink en Justina Pociūnaitė-Ott
Onderzoeker: Lieke C.J. Nijborg, Maarten J.J. Kunst, Jos de Keijser, Lonneke I.M. Lenferink en Justina Pociūnaitė-Ott

Trajecten van rouwgerelateerde psychopathologie: tien jaar na de MH17-vliegtuigramp

Doel van het onderzoek:
Het in kaart brengen van langetermijntrajecten van rouw-gerelateerde psychopathologie (prolonged grief, PTSS en depressie), het onderzoeken van overlap tussen deze stoornissen, en het identificeren van predictoren van verschillende symptoomtrajecten bij nabestaanden van de MH17-ramp.

De centrale onderzoeksvraag luidt:
Hoe ontwikkelen rouw-gerelateerde psychopathologische symptomen (prolonged grief, PTSS en depressie) zich over een periode tot bijna tien jaar na een gewelddadig verlies, en welke factoren voorspellen verschillende symptoomtrajecten bij MH17-nabestaanden?

Samenvatting van het artikel:
Dit artikel onderzoekt de langetermijngevolgen van een gewelddadig verlies voor de psychische gezondheid van nabestaanden van de MH17-vliegramp. Hoewel eerder onderzoek laat zien dat dergelijk verlies het risico verhoogt op prolonged grief disorder (PGD), posttraumatische stressstoornis (PTSS) en depressie, is er weinig bekend over hoe deze klachten zich over vele jaren ontwikkelen en in hoeverre zij samen voorkomen.

De onderzoekers volgden 299 MH17-nabestaanden gedurende een periode van één tot negen jaar na het verlies. Jaarlijks vulden de deelnemers zelfrapportagevragenlijsten in over symptomen van rouw, posttraumatische stress en depressie. Met behulp van latent class growth modeling werd onderzocht of er verschillende trajecten (patronen over de tijd) te onderscheiden zijn in de ontwikkeling van deze klachten. Daarnaast werd gekeken naar:

• de overlap tussen trajecten van PGD, PTSS en depressie;
• en predictoren (zoals demografische en verliesgerelateerde factoren) die samenhangen met het volgen van een bepaald traject.

De resultaten laten zien dat er vier verschillende trajecten bestaan voor elk van de drie stoornissen. De meerderheid van de deelnemers viel in een traject met lage of afnemende symptomen. Dit wijst erop dat veel nabestaanden zich op de lange termijn psychologisch redelijk aanpassen aan het verlies.

Tegelijkertijd rapporteerde een substantiële minderheid aanhoudend hoge klachten. Ongeveer één op de zes deelnemers had bijna tien jaar na de ramp nog steeds ernstige symptomen van minstens één stoornis. Hoge psychopathologie betrof meestal prolonged grief, soms in combinatie met PTSS en depressie. Het kwam zelden voor dat PTSS of depressie voorkwam zonder tegelijkertijd ernstige rouwklachten.

Opvallend is dat het onderzoek geen aanwijzingen vond voor een vertraagd ontstaan van psychopathologie: mensen die ernstige klachten ontwikkelden, deden dit doorgaans al relatief vroeg na het verlies. Verder bleken verschillende factoren verschillende stoornissen te voorspellen, wat suggereert dat PGD, PTSS en depressie weliswaar samen kunnen voorkomen, maar niet identiek zijn.

De auteurs concluderen dat langdurige rouw-gerelateerde psychopathologie een reëel en blijvend probleem is voor een deel van de MH17-nabestaanden. De bevindingen onderstrepen het belang van vroegtijdige signalering en langdurige, op rouw gerichte zorg, met name voor mensen met aanhoudende of gecombineerde klachten.